دیر غذا خوردن ممکن است با کاهش طول عمر مرتبط باشد؛ نتایج مطالعه ۳۱ هزار نفر

آیا برای سلامت فقط مهم است که چه چیزی می خوریم، یا زمان خوردن غذا هم اهمیت دارد؟ یک مطالعه جدید روی بیش از ۳۱ هزار بزرگسال آمریکایی نشان می دهد زمان دریافت اولین و آخرین کالری روزانه ممکن است با خطر مرگ و طول عمر ارتباط داشته باشد.

پژوهشگران دریافتند افرادی که اولین وعده غذایی خود را دیرتر در روز مصرف می کردند، در سال های بعد با خطر بیشتری برای مرگ ناشی از هر علت و بیماری های قلبی عروقی مواجه بودند. با این حال، این نتیجه به معنای آن نیست که دیر صبحانه خوردن به تنهایی باعث کوتاه شدن عمر می شود. مطالعه از نوع مشاهده ای بوده و نمی تواند رابطه علت و معلولی را ثابت کند.

مطالعه روی بیش از ۳۱ هزار بزرگسال چه چیزی را بررسی کرد؟

این پژوهش توسط گروهی از محققان با استفاده از اطلاعات ۳۱ هزار و ۴۴ نفر از بزرگسالان ۴۰ ساله و بالاتر انجام شد. داده ها از بررسی ملی سلامت و تغذیه آمریکا یا NHANES در فاصله سال های ۱۹۹۹ تا ۲۰۱۸ به دست آمده بود.

شرکت کنندگان زمان مصرف غذاها و نوشیدنی های حاوی کالری را در یک بازه ۲۴ ساعته گزارش کرده بودند. پژوهشگران سپس این اطلاعات را با داده های مربوط به مرگ و میر مقایسه کردند تا ببینند آیا زمان غذا خوردن با خطر مرگ ارتباطی دارد یا خیر.

در طول دوره پیگیری که میانه آن ۸.۶ سال بود، ۷۱۲۹ نفر از شرکت کنندگان فوت کردند که ۲۲۵۹ مورد از مرگ ها به بیماری های قلبی عروقی مربوط می شد.

دیرتر خوردن اولین وعده غذایی با خطر مرگ بیشتری همراه بود

یکی از مهم ترین یافته های مطالعه مربوط به زمان اولین دریافت کالری در روز بود. پژوهشگران برای مقایسه، افرادی را که اولین وعده خود را بین ساعت ۷ تا ۸ صبح مصرف کرده بودند، به عنوان گروه مرجع در نظر گرفتند.

افرادی که اولین وعده خود را دیرتر مصرف می کردند، در مقایسه با این گروه با خطر بالاتری برای مرگ مواجه بودند. میزان این ارتباط با عقب افتادن زمان اولین وعده بیشتر می شد.

نتایج مطالعه نشان داد:

• اولین وعده بین ساعت ۸ تا ۱۰ صبح با حدود ۱۰ درصد خطر بیشتر مرگ ناشی از هر علت همراه بود.
• اولین وعده بین ساعت ۱۰ صبح تا ۱۲ ظهر با حدود ۱۹ درصد خطر بیشتر همراه بود.
• اولین وعده بعد از ساعت ۱۲ ظهر با حدود ۲۹ درصد خطر بیشتر مرگ ناشی از هر علت همراه بود.

این اعداد به معنی آن نیستند که اگر کسی ساعت ۱۰ صبح صبحانه بخورد، دقیقا ۱۰ درصد بیشتر از فردی که ساعت ۷ صبح غذا می خورد عمر خود را از دست خواهد داد. این درصدها مربوط به نسبت خطر آماری در گروه های مورد مطالعه هستند و نباید به عنوان پیش بینی قطعی برای یک فرد استفاده شوند.

دیر خوردن اولین وعده با مرگ قلبی عروقی هم ارتباط داشت

الگوی مشابهی برای مرگ ناشی از بیماری های قلبی عروقی نیز مشاهده شد. در این بخش، اختلاف خطر در افرادی که اولین وعده غذایی خود را بسیار دیر مصرف می کردند، بیشتر بود.

بر اساس گزارش های منتشر شده از این مطالعه، افرادی که اولین وعده غذایی آنها بعد از ظهر مصرف می شد، در مقایسه با گروهی که بین ساعت ۷ تا ۸ صبح غذا می خوردند، حدود ۴۶ درصد خطر بیشتری برای مرگ قلبی عروقی داشتند.

با وجود این، نباید این یافته را به شکل «دیر صبحانه خوردن باعث بیماری قلبی می شود» تفسیر کرد. افراد ممکن است به دلایل دیگری مانند بیماری، اختلال خواب، برنامه کاری نامنظم یا سبک زندگی متفاوت، دیرتر غذا بخورند و همین عوامل نیز می توانند بر سلامت آنها تاثیر بگذارند.

آخرین وعده غذایی هم در این مطالعه اهمیت داشت

پژوهش فقط زمان اولین وعده را بررسی نکرد. زمان آخرین دریافت کالری در روز نیز با خطر مرگ ارتباط داشت و در این بخش، الگوی ساده ای مشاهده نشد.

در مقایسه با افرادی که آخرین وعده خود را بین ساعت ۷ تا ۸ شب مصرف می کردند، افرادی که قبل از ساعت ۷ شب آخرین وعده را می خوردند حدود ۱۳ درصد خطر بیشتر مرگ ناشی از هر علت داشتند. در افرادی که بعد از نیمه شب غذا می خوردند، این رقم به حدود ۲۷ درصد رسید.

بنابراین نمی توان از این مطالعه نتیجه گرفت که هرچه شام زودتر خورده شود، بهتر است. افزایش خطر در وعده های بسیار زود و بسیار دیر نشان می دهد رابطه میان زمان غذا خوردن و سلامت احتمالا پیچیده تر از تعیین یک ساعت ثابت برای همه افراد است.

آیا غذا خوردن بعد از نیمه شب خطرناک است؟

غذا خوردن در ساعات پایانی شب و به ویژه بعد از نیمه شب، یکی از بخش های مورد توجه این پژوهش است. محققان دریافتند مصرف آخرین وعده پس از نیمه شب با افزایش خطر مرگ ناشی از هر علت و بیماری های قلبی عروقی ارتباط داشت.

یکی از توضیح های احتمالی این است که زمان غذا خوردن با ساعت زیستی بدن ارتباط دارد. بدن انسان یک ریتم شبانه روزی دارد که بسیاری از فرایندها مانند خواب، ترشح هورمون ها و تنظیم سوخت و ساز را هماهنگ می کند.

با این حال، این سازوکار هنوز به طور کامل مشخص نشده است و نتایج یک مطالعه مشاهده ای نمی تواند ثابت کند که غذا خوردن شبانه مستقیما علت افزایش خطر مرگ بوده است.

چرا زمان غذا خوردن ممکن است روی سلامت تاثیر بگذارد؟

بدن انسان فقط یک سیستم گوارشی نیست که هر زمان غذا وارد آن شد، دقیقا به یک شکل عمل کند. فعالیت متابولیک بدن در طول شبانه روز تغییر می کند و این تغییرات با ساعت زیستی هماهنگ هستند.

به همین دلیل، پژوهشگران حوزه «کرونوتغذیه» یا مطالعه ارتباط زمان غذا خوردن با ریتم شبانه روزی، بررسی می کنند که آیا هماهنگ کردن وعده های غذایی با ساعت زیستی بدن می تواند روی سلامت متابولیک تاثیر بگذارد یا نه.

از نظر نظری، غذا خوردن در ساعات نامناسب ممکن است بر تنظیم قند خون، چربی خون، هورمون ها و ریتم شبانه روزی اندام های مختلف تاثیر بگذارد. اما میزان اهمیت این عوامل در انسان و تاثیر آنها بر طول عمر هنوز به پژوهش های بیشتری نیاز دارد.

آیا دیر صبحانه خوردن واقعا باعث کوتاه شدن عمر می شود؟

خیر، حداقل این مطالعه چنین چیزی را ثابت نکرده است. پژوهشگران از داده های افرادی استفاده کرده اند که عادات غذایی آنها را مشاهده کرده و سپس با وضعیت مرگ و میر آنها مقایسه کرده اند. چنین مطالعاتی برای پیدا کردن ارتباط های مهم بسیار ارزشمند هستند، اما به تنهایی نمی توانند علت و معلول را مشخص کنند.

برای مثال، فردی که اولین وعده غذایی خود را ظهر می خورد ممکن است کار شبانه داشته باشد، دیر بخوابد، فعالیت بدنی کمتری داشته باشد یا مشکلات سلامتی خاصی داشته باشد. حتی اگر پژوهشگران بسیاری از این عوامل را در تحلیل آماری کنترل کنند، احتمال وجود عوامل مداخله گر ناشناخته همچنان باقی می ماند.

به همین دلیل، نتیجه درست مطالعه این است که دیرتر خوردن اولین وعده غذایی با خطر بالاتر مرگ و کوتاه تر بودن امید به زندگی ارتباط داشت، نه اینکه دیر صبحانه خوردن علت مستقیم کاهش طول عمر است.

آیا باید ساعت صبحانه و شام خود را تغییر دهیم؟

نتایج این مطالعه به تنهایی دلیل کافی برای تغییر اجباری ساعت وعده های غذایی همه افراد نیست. بدن افراد، برنامه کاری، زمان خواب و شرایط پزشکی آنها با یکدیگر تفاوت دارد و نمی توان یک ساعت مشخص را برای همه به عنوان «ساعت ایده آل غذا خوردن» تعیین کرد.

با این حال، یافته های پژوهش یک نکته قابل توجه را مطرح می کنند: سلامت تغذیه احتمالا فقط به کیفیت و مقدار غذا محدود نمی شود و زمان غذا خوردن نیز ممکن است بخشی از سبک زندگی مرتبط با سلامت باشد.

برای افرادی که به طور منظم تا نیمه شب یا ساعات بعد از آن غذا می خورند، توجه به نظم خواب، زمان وعده های غذایی و کیفیت رژیم غذایی می تواند موضوعی قابل بررسی باشد. اما تصمیم برای تغییر الگوی غذایی، به ویژه در افراد مبتلا به بیماری های زمینه ای، بهتر است بر اساس شرایط فردی انجام شود.

نتیجه گیری

مطالعه جدید منتشر شده در European Journal of Clinical Nutrition روی بیش از ۳۱ هزار بزرگسال نشان داد که دیرتر خوردن اولین وعده غذایی و همچنین خوردن آخرین وعده در ساعات بسیار دیرهنگام شب با افزایش خطر مرگ ناشی از هر علت و بیماری های قلبی عروقی ارتباط دارد.

در این مطالعه، افرادی که اولین وعده غذایی آنها بعد از ظهر بود، در مقایسه با گروهی که بین ساعت ۷ تا ۸ صبح غذا می خوردند، حدود ۲۹ درصد خطر بیشتر مرگ ناشی از هر علت داشتند. همچنین در سن ۵۰ سالگی، مدل آماری پژوهشگران تفاوتی حدود ۲.۴۶ سال در امید به زندگی تخمینی این دو گروه نشان داد.

با این حال، این اعداد نباید به عنوان پیش بینی قطعی طول عمر یا مدرکی برای مضر بودن قطعی دیر صبحانه خوردن تفسیر شوند. این پژوهش یک مطالعه مشاهده ای است و هنوز مشخص نیست تغییر ساعت وعده های غذایی بتواند به تنهایی خطر مرگ را کاهش دهد.