9 محرک شایع آسم در تغییر فصل که بهتر است از آنها دوری کنید
تغییر فصل برای بسیاری از افراد فقط به معنای تغییر دما و آب و هوا است، اما برای فرد مبتلا به آسم می تواند با تغییر در علائم تنفسی همراه باشد. افزایش گرده گیاهان، هوای سرد یا بسیار گرم، آلودگی هوا،...
تغییر فصل برای بسیاری از افراد فقط به معنای تغییر دما و آب و هوا است، اما برای فرد مبتلا به آسم می تواند با تغییر در علائم تنفسی همراه باشد. افزایش گرده گیاهان، هوای سرد یا بسیار گرم، آلودگی هوا، عفونت های تنفسی و تغییر میزان رطوبت از عواملی هستند که ممکن است راه های هوایی را تحریک کنند.
البته محرک های آسم برای همه افراد یکسان نیستند. ممکن است گرده گیاهان برای یک فرد باعث تشدید علائم شود، در حالی که فرد دیگری بیشتر به دود، عطر یا هوای سرد واکنش نشان دهد. شناخت محرک های شخصی و کاهش تماس با آنها، در کنار درمان تجویزشده، بخش مهمی از کنترل آسم است.
در ادامه با 9 محرک شایع آسم در زمان تغییر فصل و راه های کاهش تماس با آنها آشنا می شویم.
1. گرده گیاهان
گرده درختان، علف ها و علف های هرز از محرک های مهم برای افرادی است که به این مواد حساسیت دارند. میزان گرده موجود در هوا در برخی فصل ها افزایش پیدا می کند و تماس با آن می تواند علائم تنفسی یا حمله آسم را در افراد حساس تحریک کند.
گرده فقط باعث علائم بینی و چشم نمی شود. در فرد مبتلا به آسم ممکن است با سرفه، خس خس سینه، احساس فشار در قفسه سینه یا تنگی نفس نیز همراه شود. افزایش غلظت گرده در هوا حتی با افزایش مراجعه های درمانی مرتبط با آسم ارتباط دارد.
2. هوای سرد و تغییر ناگهانی دما
هوای سرد و خشک می تواند در بعضی افراد باعث تحریک راه های هوایی و تشدید علائم آسم شود. تغییر سریع دما، مانند خارج شدن از یک محیط گرم و ورود ناگهانی به هوای سرد، نیز ممکن است برای برخی افراد مشکل ایجاد کند.
از طرف دیگر، گرمای شدید و رطوبت بالا نیز در بعضی افراد می تواند علائم آسم را تشدید کند. بنابراین مشکل فقط «سرد شدن هوا» نیست و واکنش افراد به شرایط آب و هوایی متفاوت است.
3. عفونت های تنفسی
سرماخوردگی، آنفلوانزا، RSV و برخی دیگر از عفونت های ویروسی تنفسی می توانند علائم آسم را تشدید کنند. عفونت های تنفسی از محرک های شناخته شده تشدید آسم هستند و در افراد مبتلا به آسم ممکن است با خطر بیشتری همراه باشند.
در واقع، ممکن است فرد پیش از ابتلا به عفونت تنفسی آسم کنترل شده ای داشته باشد، اما پس از ابتلا با افزایش سرفه، خس خس یا تنگی نفس مواجه شود. رعایت اصول پیشگیری از عفونت و دریافت واکسن های توصیه شده توسط پزشک می تواند اهمیت داشته باشد.
4. گرد و غبار و مواد حساسیت زای داخل خانه
با تغییر فصل، شرایط داخل خانه نیز ممکن است تغییر کند. افزایش زمان حضور در خانه می تواند تماس با مایت گرد و غبار، گرد و خاک، شوره حیوانات خانگی و سایر مواد حساسیت زا را بیشتر کند.
مایت های موجود در گرد و غبار یکی از محرک های شناخته شده آسم هستند. به همین دلیل کنترل گرد و غبار و توجه به شرایط اتاق خواب می تواند برای افراد حساس اهمیت داشته باشد.
5. کپک و رطوبت بالا
رطوبت بالا و وجود نشتی آب می تواند شرایط مناسبی برای رشد کپک ایجاد کند. هاگ های کپک در هوا منتشر می شوند و در افراد حساس می توانند باعث تشدید علائم آسم شوند.
حمام، آشپزخانه، زیرزمین و قسمت هایی از خانه که در معرض رطوبت یا آسیب ناشی از آب هستند، از مکان های مستعد رشد کپک به شمار می روند. کنترل رطوبت و برطرف کردن منبع رطوبت، بخش مهمی از کاهش این محرک است.
6. آلودگی هوا
آلودگی هوا یکی دیگر از عواملی است که می تواند راه های هوایی را تحریک و علائم آسم را تشدید کند. دود خودروها، ذرات معلق، ازن و دود ناشی از آتش سوزی از جمله منابع مهم آلودگی هستند.
در روزهایی که کیفیت هوا نامناسب است، فعالیت شدید در فضای باز می تواند تماس دستگاه تنفسی با آلاینده ها را افزایش دهد. بررسی شاخص کیفیت هوا پیش از ورزش یا فعالیت طولانی در فضای باز می تواند به کاهش این تماس کمک کند.
7. طوفان و رعد و برق
طوفان برای برخی افراد مبتلا به آسم می تواند یک محرک مهم باشد، به ویژه زمانی که میزان گرده گیاهان در هوا زیاد است. باد و شرایط خاص جوی می توانند گرده و برخی ذرات زیستی را در هوا جابه جا کنند و شرایط را برای افراد حساس دشوارتر کنند.
پدیده ای که با عنوان «آسم ناشی از طوفان» شناخته می شود، در برخی مناطق و شرایط خاص با افزایش ناگهانی موارد تشدید آسم مشاهده شده است. این موضوع به ویژه در زمان همزمانی طوفان با فصل گرده اهمیت پیدا می کند.
8. دود ناشی از آتش و سوختن مواد
دود ناشی از سیگار، آتش، شومینه، آتش سوزی، سوزاندن برگ ها و سایر مواد می تواند حاوی ذرات و ترکیبات تحریک کننده دستگاه تنفسی باشد. این دود حتی اگر علت اصلی آسم فرد نباشد، می تواند علائم را تشدید کند.
دود دست دوم سیگار نیز از محرک های شناخته شده آسم است و توصیه می شود افراد مبتلا به آسم در معرض دود سیگار قرار نگیرند.
9. عطرهای تند و بخارات مواد شیمیایی
برخی افراد مبتلا به آسم نسبت به بوهای تند و مواد شیمیایی حساس هستند. عطر، اسپری خوشبوکننده، شمع معطر، بخارات مواد شوینده، رنگ و برخی محصولات شیمیایی می توانند در افراد حساس باعث سرفه، خس خس یا تنگی نفس شوند.
این واکنش لزوما به معنای وجود آلرژی به خود ماده نیست. برخی مواد معطر و شیمیایی می توانند به عنوان محرک تنفسی عمل کنند و علائم آسم را تشدید کنند.
جمع بندی
تغییر فصل به خودی خود به معنای تشدید قطعی آسم نیست، اما می تواند شرایطی ایجاد کند که فرد بیشتر در معرض محرک های تنفسی قرار بگیرد. گرده گیاهان، تغییر دما، عفونت های تنفسی، گرد و غبار، کپک، آلودگی هوا، طوفان، دود و بوهای تند از جمله محرک هایی هستند که در این دوره اهمیت بیشتری پیدا می کنند.
مهم ترین نکته این است که همه افراد مبتلا به آسم محرک های یکسانی ندارند. شناخت محرک های شخصی، کاهش تماس با آنها، رعایت توصیه های درمانی و داشتن برنامه مشخص برای زمان تشدید علائم می تواند به کنترل بهتر آسم در طول سال کمک کند.