احتمال شیوع طاعون در روسیه؛ کشورهای همسایه کنترل مرزی را افزایش دادند

گزارش مرگ یک کارمند 28 ساله در منطقه ایرکوتسک روسیه، پس از ابتلا به نوعی پنومونی شدید، نگرانی هایی درباره احتمال ابتلا به طاعون ریوی ایجاد کرده است. این زن که در مؤسسه تحقیقات ضد طاعون ایرکوتسک فعالیت می کرد، در بیمارستان شهر شلخوف بستری شد و در دوم اکتبر 2026 جان باخت. با وجود انتشار گزارش هایی درباره احتمال تماس او با عامل بیماری طاعون، مقام های بهداشتی روسیه تاکنون این بیماری را تأیید نکرده اند.

بر اساس گزارش های منتشر شده، نام این کارمند داریا شیپیلووا اعلام شده است. برخی رسانه ها مدعی شده اند که او در جریان فعالیت آزمایشگاهی با نمونه حاوی باکتری Yersinia pestis تماس داشته، اما این روایت از سوی نهادهای رسمی روسیه تأیید نشده است. سازمان نظارت بر بهداشت روسیه اعلام کرده که آزمایش های انجام شده، ارتباطی میان مرگ او و عوامل بیماری زایی که در محل کارش با آنها سروکار داشته پیدا نکرده است.

چرا احتمال طاعون ریوی باعث نگرانی شده است؟

طاعون یک بیماری عفونی است که عامل آن باکتری Yersinia pestis است و شکل های مختلفی دارد. در میان این انواع، طاعون ریوی اهمیت ویژه ای دارد، زیرا برخلاف شکل بوبونیک بیماری، می تواند از طریق قطرات تنفسی و تماس نزدیک از فردی به فرد دیگر منتقل شود. البته انتقال آن نیازمند شرایط مشخص و تماس نزدیک است و صرف شنیدن نام طاعون به معنای وقوع یک همه گیری گسترده نیست.

طاعون امروزه برخلاف گذشته بیماری غیرقابل درمانی نیست و در صورت تشخیص سریع، با آنتی بیوتیک ها قابل درمان است. با این حال، نوع ریوی بیماری می تواند به سرعت پیشرفت کند و تأخیر در درمان خطر مرگ را افزایش می دهد. به همین دلیل، حتی یک مورد مشکوک نیز می تواند موجب اجرای اقدامات احتیاطی در مراکز درمانی و نقاط مرزی شود.

کشورهای همسایه روسیه کنترل های بهداشتی را افزایش دادند

گزارش های مربوط به احتمال ابتلا به طاعون در منطقه ایرکوتسک باعث شده است برخی کشورهای همسایه روسیه اقدامات پیشگیرانه خود را افزایش دهند. این اقدامات عمدتاً شامل تقویت کنترل های بهداشتی در مرزها و افزایش آمادگی مراکز مسئول نظارت بر بیماری های عفونی است. این اقدامات به معنای تأیید شیوع طاعون در روسیه نیست و بیشتر با هدف جلوگیری از ورود احتمالی بیماری انجام شده است.

قرقیزستان از جمله کشورهایی است که سطح آمادگی در ایستگاه های بهداشتی و قرنطینه ای مرزی خود را افزایش داده است. بر اساس اعلام وزارت بهداشت این کشور، وضعیت نقاط کنترل مرزی در حالت آماده باش قرار گرفته و سلامت افراد، وسایل نقلیه و محموله های عبوری با دقت بیشتری بررسی می شود.

در قزاقستان نیز مقام های بهداشتی وضعیت منطقه ایرکوتسک را زیر نظر گرفته اند و کنترل های بهداشتی مرزی در دستور کار قرار گرفته است. ازبکستان نیز سطح آمادگی نهادهای مرتبط را افزایش داده است. گزارش های موجود همچنین از افزایش اقدامات پیشگیرانه در برخی مناطق هم مرز با روسیه، از جمله مغولستان، خبر می دهند.

وضعیت قرنطینه و افراد تحت نظر در روسیه

پس از مرگ کارمند مؤسسه تحقیقات ضد طاعون، مقام های روسیه برای شناسایی افرادی که با او در تماس بوده اند، اقدامات نظارتی گسترده ای را آغاز کردند. گزارش های رسانه ای از قرار گرفتن حدود 200 نفر تحت مراقبت پزشکی خبر داده اند، هرچند آمارهای منتشر شده در رسانه های مختلف یکسان نیست. مقام های منطقه ای نیز اعلام کرده اند که افراد شناسایی شده تحت نظارت قرار گرفته اند و آزمایش های انجام شده تاکنون نتیجه مثبتی نشان نداده است.

برخی مراکز درمانی در ایرکوتسک و شلخوف نیز برای مدتی تحت محدودیت یا قرنطینه قرار گرفته اند. بیش از 60 نفر از کارکنان مؤسسه ضد طاعون نیز طبق گزارش های رسانه ای تحت نظارت و محدودیت رفت و آمد قرار گرفته اند. در شلخوف، یک واحد صنعتی بزرگ آلومینیوم نیز به عنوان اقدامی پیشگیرانه استفاده از ماسک را برای کارکنان خود الزامی کرده است.

آیا طاعون در روسیه تأیید شده است؟

در حال حاضر، پاسخ رسمی به این پرسش خیر است. سازمان نظارت بر حقوق مصرف کنندگان و رفاه روسیه، معروف به Rospotrebnadzor، اعلام کرده است که آزمایش های گسترده انجام شده روی نمونه های مربوط به این بیمار، وجود میکروارگانیسم مرتبط با فعالیت حرفه ای او را نشان نداده است.

این نهاد همچنین وضعیت اپیدمیولوژیک منطقه ایرکوتسک و شهر شلخوف را پایدار اعلام کرده است. مقام های روسیه از مردم خواسته اند به جای تکیه بر شایعات منتشر شده در شبکه های اجتماعی، اطلاعات مربوط به وضعیت بیماری را از منابع رسمی دنبال کنند.

آیا احتمال گسترش بیماری به کشورهای دیگر وجود دارد؟

در صورت تأیید طاعون ریوی و وجود انتقال انسان به انسان، نظارت بر رفت و آمد مسافران می تواند یکی از اقدامات احتیاطی منطقی باشد. ایرکوتسک در شرق سیبری قرار دارد و از مسیرهای زمینی و ریلی مهم منطقه برخوردار است؛ به همین دلیل، مقام های بهداشتی کشورهای اطراف نسبت به تحولات این منطقه حساس هستند.

با این حال، در شرایط فعلی نباید احتمال انتقال بین المللی را با وقوع آن اشتباه گرفت. تا 6 اکتبر 2026، هیچ شیوع گسترده و تأیید شده طاعون ریوی در منطقه گزارش نشده و آزمایش های رسمی روسیه نیز ابتلا به طاعون را در مورد این کارمند تأیید نکرده است.

جمع بندی

مرگ یک کارمند مؤسسه تحقیقات ضد طاعون در منطقه ایرکوتسک روسیه، پس از ابتلا به پنومونی شدید با علت نامشخص، موجب افزایش نگرانی های بهداشتی در روسیه و کشورهای همسایه شده است. قرقیزستان، قزاقستان و ازبکستان از افزایش اقدامات پیشگیرانه و کنترل های بهداشتی خبر داده اند و برخی مناطق دیگر نیز سطح آمادگی خود را بالا برده اند.

با این حال، مهم ترین نکته این است که تا این لحظه طاعون به عنوان علت مرگ این کارمند به صورت رسمی تأیید نشده است. مقام های روسیه می گویند آزمایش ها شواهدی از ارتباط بیماری با عوامل بیماری زای مورد استفاده در محل کار او نشان نداده اند و افراد در تماس نیز تاکنون نتیجه مثبتی نداشته اند.