اسپری بینی جدید برای مهار طیف گسترده سویه های آنفلوانزا

پیشرفت های علمی در حوزه بیماری های ویروسی، به ویژه آنفلوانزا، همواره نقش مهمی در کاهش تلفات انسانی داشته اند. اکنون پژوهشگران دانشگاه هاروارد از یک روش پیشگیرانه نوین رونمایی کرده اند که می تواند مسیر مقابله با این ویروس پر جهش را تغییر دهد. این دستاورد جدید، امیدهای تازه ای برای کنترل سریع و موضعی آنفلوانزا ایجاد کرده است.

اسپری بینی معرفی شده می تواند به صورت موقت، اما موثر، از بدن در برابر ابتلا به انواع مختلف ویروس آنفلوانزا محافظت کند. تمرکز این روش بر جلوگیری از ورود اولیه ویروس به بدن است؛ جایی که اغلب واکسن ها و درمان های رایج عملکرد محدودی دارند.

چالش جهانی آنفلوانزا و محدودیت واکسن های فعلی

آنفلوانزا همچنان یکی از مرگ بارترین بیماری های ویروسی فصلی در جهان محسوب می شود. طبق آمارهای بین المللی، هر سال صدها هزار نفر در اثر عوارض این بیماری جان خود را از دست می دهند. مشکل اصلی این ویروس، جهش های مداوم و ظهور سویه های جدید است که پیش بینی و کنترل آن را دشوار می کند.

به دلیل همین تغییرات پیوسته، واکسن های فصلی گاهی با کاهش اثربخشی مواجه می شوند و نمی توانند پوشش کامل در برابر همه سویه ها ایجاد کنند. این موضوع باعث شده محققان به دنبال راهکارهای مکمل و انعطاف پذیرتر باشند که بتوانند بدون وابستگی به پیش بینی سویه ها، نقش محافظتی ایفا کنند.

رونمایی از اسپری بینی آنتی بادی CR9114

پژوهشگران دانشکده بهداشت عمومی TH Chan دانشگاه هاروارد موفق به توسعه اسپری بینی جدیدی بر پایه آنتی بادی با نام CR9114 شده اند. این محصول به گونه ای طراحی شده که مستقیما در محل ورود ویروس به بدن، یعنی مخاط بینی، عمل کند و ایمنی موضعی ایجاد نماید.

برخلاف درمان های آنتی بادی تزریقی که عمدتا در جریان خون فعال هستند، این اسپری به طور مستقیم سطح مخاطی را هدف قرار می دهد. همین ویژگی باعث می شود ویروس آنفلوانزا پیش از گسترش در بدن، خنثی شود و احتمال بروز عفونت به شکل محسوسی کاهش یابد.

نتایج کارآزمایی های انسانی اسپری بینی CR9114

برای بررسی ایمنی و کارایی این اسپری، پژوهشگران دو مطالعه جداگانه روی ۱۴۳ داوطلب سالم انجام دادند. هدف اصلی این مرحله، ارزیابی تحمل پذیری، نفوذ آنتی بادی در مخاط بینی و عدم بروز عوارض جانبی جدی بود.

نتایج نشان داد که اسپری CR9114 به خوبی در بافت بینی پخش می شود و توانایی اتصال به ویروس آنفلوانزا را دارد. در این آزمایش ها، هیچ عارضه مهمی گزارش نشد و داوطلبان حتی در دوزهای مختلف، تحمل بالایی نسبت به این اسپری از خود نشان دادند. این داده ها پایه مناسبی برای ورود به مراحل پیشرفته تر مطالعات انسانی فراهم کرده اند.

آزمایش های حیوانی و بررسی الگوی محافظت موضعی

پژوهشگران برای تکمیل ارزیابی ها، اسپری بینی CR9114 را روی میمون های ماکاک نیز آزمایش کردند. این مرحله به منظور بررسی نحوه توزیع آنتی بادی، مدت زمان ماندگاری و بهترین برنامه مصرف انجام شد.

بررسی ها نشان داد که آنتی بادی ها به سرعت در مخاط بینی تجمع پیدا می کنند اما پس از حدود سه ساعت تجزیه می شوند. بالاترین سطح محافظت در برابر ویروس های آنفلوانزا نوع A و B زمانی مشاهده شد که اسپری دو بار در روز استفاده می شد. نکته مهم این بود که عملکرد اسپری در مدل حیوانی و انسانی شباهت زیادی داشت که احتمال موفقیت بالینی آن را افزایش می دهد.

مزایا و کاربردهای اسپری بینی ضد آنفلوانزا

یکی از ویژگی های مهم اسپری CR9114، امکان مصرف آسان توسط خود فرد است. این موضوع باعث می شود بتوان آن را به سرعت و در مقیاس گسترده توزیع کرد؛ به ویژه در شرایطی که خطر شیوع بالا است.

این اسپری می تواند برای گروه های پرخطر مانند کارکنان بخش سلامت، سالمندان و افرادی که در محیط های پرجمعیت فعالیت می کنند، یک راهکار محافظتی کوتاه مدت اما موثر باشد. پژوهشگران همچنین معتقدند ترکیب این روش با واکسن های فصلی می تواند یک راهبرد چند لایه و سریع برای مهار موج های آنفلوانزا ایجاد کند.

شواهد آزمایشگاهی از توان خنثی سازی مستقیم ویروس

آنتی بادی های استخراج شده از بینی داوطلبان پس از استفاده از اسپری، در محیط آزمایشگاهی مورد بررسی قرار گرفتند. این آزمایش ها نشان داد که آنتی بادی ها توانایی اتصال مستقیم به ویروس های آنفلوانزا و خنثی سازی آنها را دارند.

این یافته نشان می دهد که اسپری CR9114 تنها یک پوشش فیزیکی ساده نیست، بلکه به صورت فعال در مهار ویروس نقش ایفا می کند. چنین عملکردی می تواند احتمال انتقال و تکثیر ویروس در مراحل اولیه را به شکل قابل توجهی کاهش دهد.

نتیجه گیری

اسپری بینی CR9114 که توسط محققان دانشگاه هاروارد توسعه یافته، یک گام مهم در مسیر پیشگیری نوین از آنفلوانزا محسوب می شود. تمرکز این روش بر ایمنی موضعی، آن را به مکملی ارزشمند برای واکسن های سنتی تبدیل می کند.

اگرچه این اسپری هنوز در مرحله آزمایشی قرار دارد، اما نتایج اولیه انسانی و حیوانی بسیار امیدوار کننده هستند. در صورت موفقیت در مراحل بعدی کارآزمایی، این فناوری می تواند نقش مهمی در کاهش بار جهانی آنفلوانزا و محافظت سریع از جمعیت های در معرض خطر ایفا کند.